AUZEF Zaman Yönetimi Çıkmış Sorular

Zaman Yönetimi dersi; zaman kavramının türlerini, zamanın nasıl algılandığını, zaman tuzaklarını ve sınırlı zamanı hedeflere uygun biçimde verimli kullanmayı sağlayan ilke ve teknikleri ele alır.

Zaman algısı ve zamanın doğası

• Zaman algısı, bir sürenin geçtiğini fark edebilmektir; yaşanmış zamanı kapsar ve yaşanan en kısa zamanın bile belirli bir süresi vardır.
• Algı kişinin duygularına bağlıdır; sıkıntıda zaman geç, keyifli anlarda hızlı geçiyormuş gibi hissedilir.
• Saatle ölçülen zaman herkes için aynıdır; akış hızındaki fark duygu durumundan kaynaklanır.
• Zaman algısı doğadaki düzenli değişimlerin gözlenmesiyle doğmuştur; her gün yemek yemek gibi biyolojik ihtiyaçlar bu etkenlerden sayılmaz.
• Augustinus zamanı yaratılıştan kıyamete uzanan, kesintisiz ilerleyen doğrusal bir olaylar zinciri olarak görmüştür.

Zaman türleri

• Objektif (nesnel) zaman saat ve takvimle ölçülür, kişisel hislerden bağımsızdır.
• Psikolojik (öznel, sübjektif) zaman kişinin hissettiği zamandır; boksör örneğinde aynı süre farklı uzunlukta algılanır.
• Sosyolojik zaman toplumca paylaşılan bayram, anma günü, kutlama ve mezuniyet töreni gibi zamanlardır.
• Ekonomik zaman, emek süresinin ücret veya maliyet olarak parayla hesaplanan yönüdür.
• Yönetsel zaman, yöneticinin planlama, örgütleme, koordinasyon, karar verme ve denetime ayırdığı süredir; iş toplantıları mesleki ve yönetsel zamana girer.

Zaman yönetiminin tanımı ve kapsamı

• Zaman yönetimi, sınırlı zamanı hedeflere ulaşmak için planlı ve verimli kullanma çabasıdır.
• Bireysel amaç, kişinin kendini ve işlerini belirli sürede istediği düzeyde planlayabilmesidir.
• Kapsamda zaman kontrolündeki güçlükleri aşma, amaç ve öncelik belirleme, süreç analizi, toplantı yönetimi ve kişisel düzeni artırma yer alır.
• Bilinçli yönetim için kendini tanımak, hedefi bilmek ve acil ile önemliyi ayırmak gerekir; sevilen yemekleri bilmek katkı sağlamaz.
• Kendine yöneltilen sorular (ait olduğu yer, güçlü yönler, katkı alanı) güçlü-zayıf yönleri, fırsat ve tehditleri görmeyi sağlar; yaş gibi demografik bilgi bu sorulardan değildir.

Zaman yönetimi ilkeleri ve davranışlar

• Önce doğru işlerin uygun zamanda yapılması, sonra verimliliğin sağlanması esastır.
• Her gün hedefler yazılır ve öncelikli işler belirlenir; belirli zamanda belirli bir iş yapılır.
• Planlamadan önce zaman tuzakları saptanmalıdır; tuzaklar bilinmeden planlamaya girişmek ilke dışıdır.
• Hazırlıkların kişi tarafından yapılması ilkelerden biridir.
• İş akışını planlamak, işleri sıraya koymak ve rutini kırmak başarıyı destekler; gereksiz ayrıntılara takılmak zaman kaybettirir.

Zaman tuzakları ve engeller

• Öz disiplin eksikliği kişiye bağlı bir tuzaktır.
• Yetersiz sekreterlik desteği, iş seyahatleri, belirsizlik ve krizler işin ve ortamın yarattığı tuzaklardır; işten işe değişir.
• Prokrastinasyon (ertelemecilik), önemli ve zor işleri sürekli sonraya bırakıp önemsiz işlerle oyalanmaktır.
• Ertelemecilik çoğunlukla başarısızlık korkusu ya da mükemmeliyetçilikle ilişkilidir.

Öncelik ve verimlilik teknikleri

• Eisenhower Matrisi işleri acil ve önemli ölçütlerine göre dört çeyreğe ayırır; hemen yapılacak, planlanacak ya da devredilecek işler görülür.
• Pareto İlkesi (80/20): sonuçların yaklaşık %80'i çabanın %20'sinden doğar; zaman en verimli önceliklere ayrılmalıdır.
• Parkinson Yasası: iş, kendisine ayrılan sürenin tamamını dolduracak kadar genişler; gerçekçi teslim tarihleri çözümdür.
• Pomodoro Tekniği (Francesco Cirillo): 25 dakika odaklı çalışma, 5 dakika mola; dört seanstan sonra daha uzun mola verilir.

Zaman algısı

Bir sürenin geçtiğini fark edebilme; duygulara göre değişebilir.

Objektif (nesnel) zaman

Saat ve takvimle ölçülen, kişisel hislerden bağımsız zaman.

Psikolojik (öznel) zaman

Kişinin duygu ve stres durumuna göre hissettiği zaman.

Sosyolojik zaman

Toplumca paylaşılan bayram, anma ve tören gibi zamanlar.

Ekonomik zaman

Emek süresinin ücret veya maliyet olarak parayla hesaplanması.

Yönetsel zaman

Yöneticinin planlama, örgütleme, koordinasyon ve denetime ayırdığı süre.

Zaman yönetimi

Sınırlı zamanı hedeflere ulaşmak için planlı ve verimli kullanma çabası.

Prokrastinasyon

Önemli işleri sürekli erteleme eğilimi.

Eisenhower Matrisi

İşleri aciliyet ve önem ölçütleriyle dört çeyrekte sınıflayan teknik.

Pareto İlkesi

Sonuçların %80'inin çabanın %20'sinden geldiğini savunan 80/20 kuralı.

Parkinson Yasası

İşin, ayrılan sürenin tamamını dolduracak şekilde yayılması.

Pomodoro Tekniği

25 dakika çalışma ve 5 dakika mola döngüsüne dayanan yöntem.

• Objektif zaman nesnel zamanın başka adıdır; öznel ve sübjektif zaman ise kişinin hissettiği zamandır, bunlar karıştırılmamalıdır.
• Yönetsel zaman ile sosyolojik zaman ayrılmalıdır: iş toplantıları yönetsel, bayram ve törenler sosyolojiktir.
• Pareto (80/20), Parkinson (iş süreyi doldurur) ve Eisenhower (acil-önemli matrisi) adları sık karıştırılır; her birinin tek cümlelik tanımı ezberlenmelidir.
• Kişiye bağlı tuzak (öz disiplin eksikliği) ile işin niteliğinden doğan tuzaklar (seyahat, kriz, yetersiz destek) birbirinden ayrılmalıdır.
• Dışta kalan seçenek sorularında alakasız ayrıntılar (yaş, sevilen yemekler, her gün yemek yemek) genellikle yanlış şıktır.